ARTICLE 8

NUNAT ONAGOIGHEKVIIT

NAONAITKUT AT

8.1.1 Omani Nakatami:

“Kanatami Nunat Onagoighekviit Huhimaittut Aviktoghimayut” tukikaktuk imatut nunat huhimaitut aviktukhimayut kangighinnaktuk omani Kanatami Nunat Onagoighekviittigut kanok atugutighaitigut 1990-mi eniktaohimayat Hilatiligiyit Kanatami;

“Naonaitkota Hivullik – Annaotiyaohimayut elikot totkoktaohimayut” tukikaktuk imatut elikut naunaiyaktaohimayut nunat imalunin elanginlunin nunat annaotiyao­ himayaoyughat tutkommayaongmata ekittungmatalunin nongutjukitakmatalunin huhimaitut allangayut etjuhiit;

“Naonaitkota Kingullik – Manigakmi Inuilgumi” tukikaktuk imatut angiyut nunat manigakmiutaoyut inuilgukmi huhimaitut piyaohimayut.

KANATAMI NUNAT ONAGOIGHEKVIIT

8.2.1 Oktogomannaktuk Kanatami Nunat Onagoighekviithanik omani Kanatami Nunat Onagoighekviit Huhimaitut. Cavamat oktogomajutaoyuk onagoighekvighanik hap­ kunani nlinani 39, 38, 37, 36, 28, 26, 25, 17, 16, 15-lu. Kanatami Nunat Onagoighek­ viit Ekayuktiitlu Tikkoaktaohimayut Inuit Piligiyiitlu (DIO-Kut) havakatigiikniaktut nunatlaatlu apigihimayut onagoighekvinik nunattiam kavamainlu kanadami nunat onagoighekvikhanik hapkunani kulini nunani onagoighekvighanik.

8.2.2 Auyuittuk Kanatami nuna onagoighekvik nuna totkoktaohimayuk Kanatami Nunat Onagoighekvingokhungoyuk atauhik okiok natinnago Inuit Ekayohiakninginnut allatlu Maniliuknimut Angigot IIBA-kut aivakatigikpata mighanun onagoighekviin. Kanadalu Inuitlu angikatigektuk angikatigigomaplotik IIBA-mon piplogo Auyuittuk malgok okiok naatinnago obloliokninga Angigotim. Titikniin Nunat Onagoighekviin okagiyaoyuk Uigoani 8-1.

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

8.2.3 Ausuitup Kikiktanga Kanatami Nunat Onagoighekvia tutkoktaohimayuk Onagoighekvingokhongoyuk naatinnago okiok atauhik IIBA-kut aivakatigekpata omona onagoighekvitigut malgok okiok naatinnagin obloliukninga Angigotim. Titiknia Nunat Onagoighekviin okagiyaoyuk uigoani 8.2.

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

8.2.4 PC-kot atanikpaita nuna piffaakhimayaat 1992-gotilogo 345 obloani 27 February-mi 1992-mi Kipingoikhikvinggogomaplogo Kikiktaaloop tononikpaani Kipingoikhikginggoktaoyok okiok hivolik naanmat nalliotigiplogo IIBA-kot katimayinggoktaolgaaktillogit, ona okakhimayok malikhogo nalaani 8.4.4-mi angikatigegotaoyomi ona hivoagot eniktaohimainnikat. Tamangmik atoni katimayit okagektot aivaotigiyomaplogo eniktiklogolo IIBA-kotigot okiot pinggahot naatkaaktillogit eniktaonigata Nunataagotaoyokot Angikatigegotip. Titikhimanighaa oma Kipingoikhikvighap naonaikaoniaktuk obloa eniktaovighaata okonangga Kavamat atanikpainit ovalonet okoa DIO-kollo Kaanataplo kavamaita angikatigegotigikpago pikpago.

8.2.5 Elangin Inuit nanminik nunautain RE-3 l/56H-lu RE32/56H-lu nunap titikhimaniani ettuk Kanadami Nunat Onagoighekviit Utkuhighalikmi. Kavamanlu Tikkoaktaohimayut Inuit Katimayighaitlu (DIO-kut) hemmaotiniaktuk nunanik allaniklu nunanik ukakatigiklutik ihumaliugotiohak onagoighekvighatigot, Kitolikaak nunat piomayaoyun 010-kutnin hemmaohiktaokpat Inuit Nanminiotihongoyain Nunat kitolikaak nunat taimaktaoyut Inuit Nanminiotigioknaikhongoyain Nunat.

8.2.6 Kavamat allangokgomakpagin titikniin kitomlikaak Kanatami Nunat Onagoighek-vita nunamiklunin ongovakhiomagomik onagoighekviknin, Kavamat imailiogiakaktut:

(a) hivollikpamik inuit katimakatiginiagain ilittugipkaktittianiagain; imalu

(b) tonihiomaniaktut nunanik DIO-kutnun

(i) akikipyaktomik Kavamat tonihiniaktut nunanik, imalunin

(ii) nigoaklikkata DIO-kut, himmaotiyumagomik atjikotanik akiata Inuit Nanminik Nunaotanik; ona kihiani atuktaolimaittuk Nunattiam Kava­ ma ahikpaktiginahoakatnunanik Kanadam Nunat Onagoighekviinnin Nunattiam Kavamata atugahoakkagin aolatjutiginahoakagin atuk­ taolimaittuk tahamona.

8.2.7 Uigoata nalani 8.2.6 (b) atugotaolimaittuk tagiomi Nunattiam Nunat Onagoighek­ v1nn1.

8.2.8 Kanoginginpago IIBA-kut, Kanatami Nunat Onagoighekviit Nunavutmi Nan­ miniktaknahoaktut pikakniaktut hapkongnanga Nunap Naonaitkotanin Hivullikmin – Annaotiyaohimayut Elikkot Totkoktaohimayot, omangalu Nunap Naonaitkotanin Kingollikmin – Manigakmi Inuilgomi.

8.2.9 Nutaan Kanatami Nunat Onagoighekviit piomayaokpata enigiktitlugo ubluliokninga Angigotim, atuklugu ona Nakata 11-lu 12-lu pinagialik, kihiani atuktaulimaittuk Auyuittukmi, Ausuittuup Kikiktani-lu Tonogani Kikiktalop Kanatami Nunat Onagoighekviinni.

8.2.10 Nakata 11 atugotaolimaittuk titikniginnot Kanatam Nunat Onagoighekviinni, enigektaohimakpata.

8.2.11 Nakata 12 atugotaottaktuk oktutaoyunun havaghanun omani Kanadam Nunat Onagoighekviinni omanilu Kanatam Nunat Onagoighekviita Nunat Totkoktao­ himayutni.

8.2.12 Emaop atuktaoninga Kanatam Nunat Onagoighekviinni monagiyaoniaktuk maligaliukhixnayumi Nunat Onagoighekvita Monaktiitalu. Ayonginnigin Nunavutmi Emaligiyit Katimayit Nunat Onagoighekviinni naonaiyagaoniaktuk maliganni. Emak atuktaoyuk Nunat Onagoighekviinni ehoigotikpata inuit emaotainnut Inuit Nanminiktaktainni Nunani, Inuit manighagomainnagialgin maliklugu Nakata 20 – Inuit Pennagiakatighat Emaknun omanilu IIBA-ni.

NUNATTIAM NUNAT ONAGOIGHEKVIIT

8.3.1 Oktogomatjutaoyuk piniakluni Nunattiam Nunat Onagoighekvikhanik omani Nunavut Nanminiktaknahoaghainni Nunani.

8.3.2 Nunattiam Kavamain allanguktittiomakpata titikninik Nunattiam Nunat Onagoighekviinni, nunaniklunin piomakpata Onagoighekvinin Nunattiam Kavamain emailionginnagiakaktut:

(a) hivollikpamik inuit katimakatiginiagain elittugipkaktittiakniagain inuin, imalu

(b) tonihiomaniaktut nunanik DIO-kutnun

(i) akikipyaktumik Nunattiam Kavama tunihiniaktuk nunamik, imalunin

(ii) nigoalikkata DIO-kut hemmaotiyumalutik atjikotanik akiata Inuit Nan­ minik Nunaotanin; kihiani ona nigoaknik atugotaolimaittuk Nunattiam Kavama ongovakhinahoakan nunanik Nunattiam Nunat Onagoighek­ viinin atogotaonahoakkan aolatjutigiyaonahoakan atogotaolimaittuk.

8.3.3 Uigoata Nalani 8.3.2 atugotaongintuk tagiom mighanitunut Nunattiam Nunat Onagoighekvinni.

8.3.4 Nunattiam Kavama Inuitlu angikatigektut koyaginnak pikatigekkoplogin Inuit, allatlu nunakatain, atuktaotjutighanonlu monaginighanonlu Nunattiam Nunat Onagoighekviata Nunavut Nanminiktaknahoani pekataoyanginni monagikatigek­ gianginnilu Nunat Onagoighekvinni.

8.3.5 Nutamik Nunattiami Nunat Onagoighekvinigahoakan ubluliogekhimaliktitlugo Angigot atuklogu ona Nakata 11-lu 12-lu pinnagialik.

8.3.6 Kanok okakhimagaluaktitlugo Nakatani 11 – Nunap Atoktaonikhanot Piagiyaotaoyut, piagekhimalikan onagoighekvighak ona Nunanut Atugaghaliogotit Nakata 11 piagiakangintuk.

8.3.7 Nakata 12 piagiakaktuk havaghanut oktutaoyunut Nunattiam Nunat Onagoighekvinni.

8.3.8 Nakata 13-lu 20-lu atugotauniaktuk emaknun Nunattiam Nunat Onagoighekvinni omani Nunavut Nanminiktaknahoakhanni.

8.3.9 Nunattiam Kavama DIO-kutlu angikanik, aivaotigeniagonaghiyat Inuit pikatigektot havaghatigotlu monaginighatigutl u Nunattiam Nunat Onagoighekvita Nunani omanilunin Nunattiam Nunaotaitigoklotik.

8.3.10 Oktoktaohimayuk nunattiam nuna onagoighekvia taiyauvaktuk Katannilik enigek­ taoniaktuk ubluliokninga Angigotim piagektaotinnago. Tutkomainnagiakaliktut Inuit Nanminiutainni Nunani LH-5/25K, Inuit opakattakniagainlu kimakattakniagainlu inmigoklutik Inuit Nanminiotainni Nunani Onagoighekvikni, oyagak­ hiokvigettakhogolu Inuit malikpago maligain pitkohiinlu monagittiakago nuna onagoighekvik IIBA-ni.

8.3.11 Kanuklunin piyumayauyuk Katannilik Nuna Onagoihivia hagviktaungitpan niguaglutik angiktinagu Angigun hivuani ubluata, DIO-kut pitaniagait nanminiliu­ tilugit, Inuinait nanminiliutiniagait Nunat piutimik ajikutanik ukahimangman nalaani 19.2.1(b)-mi, kitutlika tamaitalunin Inuinait Nunagiliktait naunaiktat aktilahait LH- 25K-01, LH-25K-01 (SSOI) talvalu LH-25N-O l takunnaman nunauyami Inuinait Nunautait naunaiktat aktilahait tunihimaliman titJgavingnun himmautiha aktilaginiakta Inuinait Nunagiyata hivugahingani Kiktaalum nunamik atukpagani naunaihimangman nunauyami atikahuni Inuinait nunamik atunigata mihanituk, ajikuta elihimangman nakatanun 19 kiguagun uiguata 19-7, kuyaginak tuhayuti­ hatigun talvatuak.

KUYAGINAK PITAAKTUK TAMAINGNUN KanataMI

8.4.1 Elanga unna ataniaktuk Kanatam Onaguihivinun nunanun hagviktauyunun Kavamaginin Kanatam Nunatiamlu Onaguihiviit Nunagit atuliktitauyuk Nunatiam Kavamanginin.

8.4.2 Onaguihiviit nappaktauyunaitut Nunavutmi piyahat enikaktinagit titigahimangmata nalaani 8.4.4-mi 8.4.5-milu angiktauhimaluni.

8.4.3 Kakugu Kavamagit Kanatam, Nunatiamlu Kavamangit DIO-kutlu, angiktaaktut Nunatiam Kavamangit elaliutittaktut ukakatigiktunun enniktigutanunlu IIBA ehumagivlugu nunat Onaguihiviit.

8.4.4 Nappaktinagu Onaguihiviik Nunavutmi, Kavamatkut munahiyut nappautihanik Onaguihivium, talvalu pitjutani Kavamangita Kanatam, Kanatami Onaguihivingnik munahiyut ekayuktigilugit Kanatam Kavamayuangita havaktingit, DIO-kutlu ukakatigingniaktut, ukpinaktumik, hivunigilugu enniktigutiha IIBA, IIBA ukagiyauyuk ummani nakatami elligihimaniaktuk pinahuaktamun Onaguihivihak Nuna kanuklunin ayunahitikpan Inuinanun, talvalunin Inuinanun kuyalititautaaktuk Nunavutmun tamaanun, nunalingnun, nunakatiginunlu,unna pivlugu, aktilahangit naunaihimaitumik aulayutiha. tahapkua naunaiktat uiguani 8-3 ehumagiyauniaktut ahuagilugit ukagiyauyuhat enniktigutihanun IIBA ehumagivlugu nuna Onaguihivik.

8.4.5 Kavamatkut, munahiyut nappautihanik Oniguihiviham Nuna DIO-kutlu an­ gikatigilimaikumik pitkuhihanik IIBA-m hivitutilanga nammakpan, elagiktitaina­ huaktumik ahiin tamna titigamik tunihiniaktuk Minihitamun, Ehumaliugutihanik ehummiutihaniklu . Piyahakaktut enniktigutihanik IIBA ehumagivlugu naliitlika nappaktahat Onaguihivihat, piyauhimaniaktuk angikatigiik ukpinaktumik ukakatigikpangnik. unna nalaanituk mihilaktitiyunaituk piyahanin nalaanitunin 8.4.11-min 8.4.14-mun.

8.4.6 Ehumagivlugit Nunatiami Onaguihiviit naunaihimayut hivuani aulatkunagitlu niguahutik Angigun angiktaat, Nunatiam Kavamangita DIO-kutlu ennihiyuhang­ niaktuk IIBA-mik 7 ukiut natinagit Angigun angikaktilugu.

8.4.7 Kihimi taima piyunaituk ehuaktuk naunaitpan, tamaita angigutit ukagiyaufaniaktut 7 ukiut naatkaikpata .

8.4.8 Kakugu Kavamatkut havaktitilutik nappaktitiyumagumik, aulayuta tutkihaininalunin Nunani Onaguihivium hunavaluitlu Nunavutmi Kavamatkut piniaktut :

(a) Hivuliuvaglugit Inuinait havaahanun eyuihahimayunun elanigu Kavamatkut havaktitinahualigumik havaahamik

(b) Naunaijagihilugitlu havaktitiyut havaahanun Inuinait hivuliuvaglugit havaa­ hanun.

8.4.9 DIO-kut hivuliuniaktut maniliugutihamik huliyahanik havaktitauyunik ehumagivlugit Onaguihiviit Nunat Nunavutmi apihikpata Kavamatkut pilahipkainiaktut DIO-kutnun tuhayahanik unipkanginik alatkinik pihimayamingnik kanuk enniagutihanik maniliuniham tahapkunani Onaguihiviit Nunagini Nunavutmi.

8.4.10 Nalaani 8.4.8-mi 8.4.9-milu hunamik maligahalilugit piyunaitait pivihanga IIBA ehumagivlugu Onaguihivim nuna Nunavutmi piyutigivangmaung maniliugutihak kuyalitigilugu lnuinait.

8.4.11 Atautimun Inuinait/Kavamatkutlu Onaguihiviit Nunat hivuniugutait munagiyutihatlu katimayihat nappaktitauniaktuk atuglugit IIBA tuhiutaukpan Kavamatkutnin DIO­ kutninlu.katimayihat amigaitilangit ajikingniaktut tiliyauyut DIO-kutnin naliininlu Nunatiam Kavamanginin Kanatam Kavamangita Minihitangat munahiyiuniaktuk Onaguihiviit Nunaginik.

8.4.12 Katimayiit ukautitaaktat Minihitak Minihitamlunin tiliyanik NWMN-kut, alatlunin tiliyat, ehuagiyaukpan, tamainun huliyahanun Onaguihim munakutagun.

8.4.13 Munakutiha Onaguihiviham hanaiktauniaktuk talimat ukiut nugutinagit nappak­ giktilugu Onaguihivik Onaguihivingnik havaktunin Kanatami Onaguihiviutkuvlugu Nunatiamlu Kavamanginin. tahapkua hivunihat piyauniaktut pitkuyanin kakugu katimayihat nappakpata ehumagilugitlu alat pitkuyangit takuugikajung katimayiit, Onaguihivium munagiyutihata hivuniha tuyutauniaktuk Minihita-mun angiktaukuvlugu . Onaguihiviham. munagiyutihata hivuniha takuuktauniaktuk nutanguglugu pivihalihimangman hivuniuktami.

8.4.14 Munagiyutihata hivuniha Onaguihivit ajikutagiyahagiya nutaanguktak ehuaktunik maliktahanik pittailiyahaniklu naliinun IIBA-mun.

8.4.15 Avataagun piyungnaktangita ittigutihanik lnuinait atukpagait taimanganin In­ uinaitlunin pivagait, Inuinait ittiktaaktut akiitumik Onaguihivingnun.

8.4.16 Kavamatkut pipkainiaktut Inuinaktun Inuktitutlu titigahimayamingnik hivuni­ himayunik Kanatamiunun Onaguihivikun Nunavutmi, alaniklu hiaktiktanik elitugipkaktaniklu Onaguihivium mihaagun Nunavutmi ajikutauniaktuk ukauhiuyuni Kanatami Inuinaktun Inuktitutlu.

8.4.17 Nappaktat, Niguahugu Angigun angigiktilugu,Onaguihiviit naunahimangitut uiguani umma nakatani, talvalu angiglilaaguta Onaguihivium Nuna, maliktuhaiyuk ukautigiyanik IIBA-m alatlu pivihaliuktat Inuinanun pilahipkahugit kuyalitihat nappaktamin , hivuniuktak munakutihalu Nunavutm i.

8.4.18 Ehuaktumik elitagiyauyuhauyuk Inuinait Inuhiviniat tadjalu Inuhiatelautkuvlugu aulanigalu Onaguihivium Nuna .

8.4.19 Akigaktutigikpangnik unna Nakata 5-lu nakata 5 hakugitkiyauniaktuk.

AUYUITTUQ ONAGUIHIVIK NUNA

(Nalaani 8.2.2)

Tahamna titigahimayuk elangani III uiguani V S.C.-min 1974, c. 11, elauvlunilu Narpaing Quajon Kangiyuangit hanihuani Inuinait Nunat nanminiktahimayait:

BI-20/26P, 27A BI-25/26O, 27A

BI-23/260, 27A BI138/26P

BI-24/260, 27A

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

Sorry, this entry is only available in English and ᐃᓄᑦᑎᑐᑦ.

KANATAMI NUNA ONAGUIHIVIUM – ELLESMERE KIKIKTA

(Nalaani 8.2.3)

Tahamna titigahimayuk S.C.-mi 1988, c, 48, Uiguani 111.

HAPKUA EHUAKTUT INUINANUN AYUHANIMUM KUYALITIHATLU ANGIGUTAIT EHUMAGIVLUGIT ONAGUIHIVIT NUNAT

(Nalaani 8.4.4)

Inuinait elihautihait tamainun aliginun.

Hivuliuvaglutik havangnimun Inuinait.

Havaktut himmautigiglutik Inuinait.

Elihayuanik.

Havaktut elagingnigit.

Maniliugutihait Inuinait ehunagivlugu Onaguihivium Nunaelauyut:

(a) Pilahipkahugu manikautihak;

(b) Pilahipkahugit ayuitunik ukaujinik;

(c) Pulagaktut pijutihait elitugipkaijutit.

Igloohanik, tukumavihat piuyautihatlu Inuinait Onaguihivium Nunani hunautaitlu elagilugit katangutait.

Ukauhikanik havavingmi Onaguihivium hulijutaini.

Inuinait ativigitaaktat Onaguihivium Nuna.

Apkutait nanitilangalu etigutihalu Onaguihivium Nunanun.

Ahunaktut hilatanitut, hapkua ayuhautauyut nigyutinun elaulutiklu pittailiyutihat hungiktailiyutihatlu.

Aulahimaviit lgloot.

Angitkiyakpanganik atuninga Onaguihivium Nuna lnuinanun hapkua :

(a) Nunam atuninga Onaguihivium Nunani:

(b) Titiktat alat huliyat pitailiyutihakaktuhaungmata . aktilagutikaglutik atuniganun;

(c) Atlatkiit, eyuhitlu elitat aulagutitlu pitatut;

(d) Pitailiyutihait munakutihaitlu ennitugliit ukpiguhutiitlnuhivinit ahugutingit.

Elitugiyutihat aulanigit hivuniunigitlu elaulunilu atautimuktitinahuakti Inuinanun Onaguihivimiklu munahiyunin Inuinait elaunigit ehumagiyaitlu.

Elagingnigat hivuani IIBA-kunlu.

Angiktitainahuakti alanguningitlu pivihangit.

Atulininga kamanautalu.

Hunalika alatkiit angikatigiik ehumagiyait namaktut piyahanun Onaguihivium Nunani lnuinaitlu.