ARTICLE 36

NUNAVUTMI NIGOAKYUAKNEK

KANUKLIKA

36.1.1 Tamna Angigot attektauhimalekkat Tungavitkunnit tapkunangalu Kavamatkut aivaktiinnit, tuniniagaat tapkununga Inungnut Kavamatukagnutlu angektinnahuakolugu titigaghimaniatut umani Nakataani.

36.1.2 Inuit ihumagiyauniaktut anigoktitaat tamna Angikatigiigut imailingakpat:

(a) amigaitkeyat Inuit nigoanginnagiakaktut talvangaaktut Kitikmeonit, Kivallekmiunit, Kekiktaalungmitlu Nunavut Nunataagnikhaaniittut nigoaktitaunekmi angekhimakpatjuk Angikatigiigut talvalu pitkohimagumikkik kivgaktoktiit Tungavitkut atteklugu (saineklugu) Angigot; talvalu

(b) tapkuat tikkuaktauhimayut kivgaktoktiit Tungavitkut attekkatjuk (sainekkat­ juk) Angikatigiigut.

36.1.3 Queen Kivgaktoktiit Kanatami ihumagiyauniaktok anigoktitaa tamna An­ gikatigiigut imailingakpat:

(a) tamna Angikatigiigut attektaukpat Ministamit Kavamatukagmiutanit pitko­ himayaat Ministaukatigiit; talvalu

(b) maligaliukhimaligomi anigoktinnia Angikatigiigutip tapkunanga Kanatami Maligaliuktinit talvalu atulektaulekluni.

INUIT NUNAVUTMI NIGOAGOHIAT

36.2.1 Attegiikkat Angegot, pikagniaktut Nunavutmi Nigoakyuakniannut Katimayiuyukhanik munageniakmatjuk Inuit Nunavutmi Nigoakyuaknikhaat.

36.2.2 Tapkuat Nunavtumi Nigoakyuaknikmut Katimayiit inukagniaktok pingahunik tikkuaktauhimayunik Tungavitkunnit atauhekmik attektauhimayumik Ministangata Inuligeyitkut atauhekmiklu attekhimayaanik Nunattiap Kavamaita Ministanganit Nunakakkaakhimayuligeyit Pikoyakyualigeyitkutl u.

36.2.3 Tapkuat Nunavtumi Nigoak yuaknikmut Katimayiit inekhihimayukhauyut manilikotikhamik aulatjutikhamingnut taffumingalu Inuit Nunavutmi Nigoakyu­ akgohikhaannut Angegotip, takuughimainnageakakta angeklugulu taffuma Ministangata Inuligeyitkut. Angektaukpat, Kavamatkut tuniyakhageyaat manikotikhaat Nigoakyuakniop Katimayiinnut.

36.2.4 Tamna Elitageyauhimayok Nigoaktuhanik Atiliukhimayok pikagniaktok tamain­ nik atiinnik tapkuat nigoanginnageakaktut Inuit. Nigoanginnageakaktut kit­ kulimaat “Inuugumik” taffumaniittukkut Elanga (a)-mi tukiliukhimaniinni Inuk­ tigut Nakataani 1 talvalu imaitkumik:

(a) 16-nik ukiulgit avataanilunnit kingulliani ubluata Inuit Angegonmik nigoakyuagotaanni;

(b) umagum1;

(c) Kanatamiutaugumi; talvalu

(d) elaungitkumik atlani Kanatami nunakakkaaktut nunataagotinginnut an­ gikatigiigotaanni .

36.2.5 Elitageyauhimayok Nigoaktukhanik Atiliukhimaniaktok tapkunanga Aviktoghi- mayuniittunit Kitikmeonit, Kivallegmiunit, Kekektaalungmitlu. Aviktoghimayuni Nigoaktukhat Atiliukhimaniaktut nunallaamingnit Mikhaamingnit.

36.2.6 Ublut 60 anigokkata tapkuat Katimayinikpata Nunavutmi Nigoakyuaknikkut An­ gikatigiigunmut, hivullekmik takunnaktitauniaktoknigoaktukhat attekhimaviat tamainni nunallaani Nunavut Nunataagahuakvianni kanoktuugaluaklu takunnak­ titainginnageakaktut tapkuat ihuageyamingnik Katimayiit. Tapkuat kitkulimaat ukiunikhimayut 16-nik kingulliani ubluata Inuit nigoakniata angikatigiigunmut attekhimaniaktut nigoaktukhat attekhimaviannut inekhimayaannut Tungavitkut.

36.2.7 Nigoaktukhat Attekhimaviannut Katimayingokhimayut atokhugu Nalaaniittok 36.2.9 ihumaliukniaktut eliniakmangaat elinginniakmangaatlunnit atinga inuup elauyumayup atokhugu Nakata 35 kingiyauhimayup eliyauyunaittuni attekvikmut nigoaktukhanut, talvalu utakkiuktok uktuffaagotiminik tapkununga Uk­ tuffaagotinut Katimayigalaanit ihumaliugotikhaannik atokhugu Elanga 5 talvani Nakatani 35.

36.2.8 Talva naliktinnago naliktilogolonet September 21, 1992:

(a) kinalikaak ikayoktaungittok pitjuhianit Nalaaniittup 36.2.7 inggitkumi hivullekmik takunnaghiniani nigoaktukhat attekhimavianni, talvanilunnit atoktauniaktumi nigoaktukhat attekhimavianni, piinnageakaktok eliyautkoluni atoktauniaktumut nigoaktukhat attekhimaviannut; talvalu

(b) kinalikaak ayugotikangittok elauyaamini nigoaktukhat attekhimavianni pi­ innageakaktok tughigonmik elaiotilogo ovalnet ongavakologo atia kinalikaa nigoaktukhat attekhimaviannit.

36.2.9 Apekkutauyok elauyumaplutik ukautauhimayut Nalaani 36.2.7-mi 36.2.8-milu kauyihaktauniaktut Nigoaktukhat Attekhimaviannut Katimayigalaanit pinga­ huuplutik tikkuaktauhimayut Tungavitkunnit tuhaahimamaittut uktuffaagotinik taffumuuna hivullekmik takuyaulgaaktitlugu elauyukhanut attekhimavikkut atau­ hekmiklu elakaglutik nigoalimaittumik attektauhimayumik Ministanganit In­ uligeyitkut.

36.2.10 lhumaliuktaat tapkuat Nigoaktukhat Attekhimaviannut Katimayiita atlangutkelaittok nalunaiktinniaktaitlu tughekhimayut elauyumayut tapkuatlu Nunavutmi Nigoakyuaknekmut Katimayiit kanok ihumaliukhmayamingnik.

36.2.11 Anigoktinnagit saivat ublut ihumaliukgiikhimalektitlugit tamainnut elauyumayu­ nut tapkuat Nigoaktukhat Attekhimaviannut Kaitmayiuyut, taikkuat Nunavutmi Nigoakyuaknikmut Katimayigalaat tunihiniaktut Kavamanut Tungavitkunnutlu nigoanginnagiakaktut attekhimaviannik tamna hivullekmik naunaitkotauyok ihu­ akhihimapluni ihumaliukhimayainnut. Pigumikku angekhimayaat attekhimavi Ministanganit Inuligeyitkut Tungavitkunnitlu, tapkuat Nigoakyuaknikmut Katimayiit takuinnageakalektitakhaat titigakhimayok Elitageyauhimayok Nigoanginnageakaktunut Attekhimavik.

36.2.12 Nunavutmi Nigoakyuaknikkut Katimayiit piniaktut Inuit nigoanginnageakaktut Angigutauyumut kauyipkagahuaktitlugit taffuminga Angegonmik, Inuit tuhag­ tinnahuakhimattiaklugit, nunalingni katimapkaiyukhauyut tunighailutiklu mak­ pigaaliukhimayunik Inuktuughimayunik.

36.2.13 Inuit nigoaknikhaat Angegonmut piniagaat tungaungillugu ublut 7 takunnaghili­ haaktitlugu Nigoaktukhat Attekhimaviat ublukhaani ublukhainnilunnit inek­ himayainni tapkuat Nunavutmi Nigoakyuaknikkut Katimayigalaat.

36.2.14 Inuit nigoaknikhaat Angigotauyumut piniagaat ublukhaani ublukhainnilunnit ta- mainnut nigoanginnageakaktunut kihimi nigoaknaghitinnagu nigoanginnageakagmiyut tapkuat ahiniihimaniaktut nigoaknaghitillugu.

36.2.15 Nigoaktukhauyut takupkaghimaittumik nigoagotiktik.

36.2.16 Nigoagotikhat lnuktuughimaniaktut, Kanataup elitagehimayaitigutlu ukauhitigut.

36.2.17 Nunavutmi Angegonmut Nigoakniatigut Katimayigalaat munageniagait nigoak­ tittilutik, naahaglugit nigoagotit, ukaglugulu kankugenninga nigoakniup. Pi­ himaniagaitlu tamaita nigoagotauhimayut unipkaangitlu ukautauhimaniitlu nigoaknikkut pihimaniagait. Tahapkuat tuhagotikhat kungeaktaunginnageakaktut Kavamanut Tungavitkunnutlu piyumagumik. Siksit tatkeghiutit anigoktinnagit nigoaknikmit, tapkuat Nunavutmi Nigoaknikkut Katimayigalaat tuyuutiginiagait tamaita titikkakotitik Kanatami Tutkomavikmut. Titikkakotait igitaulimaittut huungektaulimaittutiklu tapkuat Tungavitkut Kavamatkutlu angekkaaktinnagit. Tapkuat Tungavitkut Kavamatlu takuunginnageakaktait tapkuat titikkakotit atjiliuklugitlu piyumagumik.

KAVAMAT ANGIGOTAUYUMUT PITKOHIKHAT

36.3.1 Piageekkat attegnia (saineknia) tapkunanga Tungavitkunnit Ministanganitlu In­ uligeyit, ukakatigiyageekkaaglugitlu Tungavitkut ukautauhimayukkkut Nalaani 2.6.1, Kanataup Kavamait tummagaat Angegot tapkununga Maligaliukvikyuamut, pitkoilutiklu anigoktinnahuaklugu maligakhaa piageeknikhaanut Angegotittiakhap. Maligangugomayaat imainnikagniaktok:

(a) titigakhimanikattiakluni Angegot angektauhimalektok;

(b) Angikatigiigutaulektok atugotikalekniaktok talvalu kitkuugaluat, An­ gikatigiigunmut elaungittut maliktaghageyait maligait Angegotingoktup;

(c) piyungnautiit ikayoktautjutikautaitlu Inuit taffumanga Angikatigiigunmut atauttimuktaulaittut talvunga piageeknianut maligaliuhimanianut atlanutlun­ nit maligaliukhimayunut;

(d) atjekkiigutikangitpat ihuilitjutikagniakkatlu tapkuak piageeknianut maligaliukhimayok Angikatigiigutiplu tamna Angikatigiigut atoktautluakniaktok

(e) Manikmik akileghiniaktut Inungnut atoklugu Nakata 25, 29-lu Angikatigiigunmi kitkulimaanut manigivaktaat Kavamat tutkoghimayaat talvani Katitekhimayuni Maniliukhimayainnit (Consolidated Revenue Fund);

(f) maliklugit Nalaaniittuk 53-m 54-plutalvani Pikoyakyuani, 1867 (Constitution Act);

(g) pikagniaktok malgonnik hivuani ukauhikagluni imaatun:

(i) Queen Kivgaktoktiit Kanatami tapkuatlu Inuit Nunavutmi Nunataagahuaktut, pipkaghugit kivgaktoktitik angekatigiilektut, talvalu

(ii) Nakata 36 talvani Angegotinguttiaktumi pipkaktakhait Queen Kivgaktoktiit Kanatami angektaupkaglugu maligatigut pikoyangoktipkagl ugu Maligaliukvikyuakmi;

(h) angikatigiiknekmut maligangoktok atogeakagmikmagu Queen havaktiinnit; talvalu

(i) Angikatigiigutauyok maligangoktok December 31-mi 1993 atulektauniaktok umani hivuatigutlunnit ublukhaa inekhimayaat tapkuat Ministainnait.

NAUNAITKUTIT UBLU

36.4.1 Inuit nigoaknikhaat Angegonmut inektuhauyok December 31-mi 1992 kaangektailugu una

36.4.2 Queen Kivgaktoktiita Kanatami angeknianut eniktaghagiyaat December 31-mi 1993 kaangektailugu una

36.4.3 Ublut hivitunikhait ineknikhaanut umani Nakataani atjekkiigunaittut angekhimalutik tapkunanga Tungavitkunnit Ministangannitlu Inuligeyitkut.